اسفراین

اسفراین

شهرستان زیبای اسفراین

درباره ...

لوگوي من

منوي كاربردي

موزيك

اطلاعات شما

ساعت و تاریخ

منوي اصلي

نويسنده

موضوعات

آرشيو

لینک دوستان

لینک های روزانه

جستجو گر

آمار وبلاگ

طراح قالب

رویین ( )

( )

توجه ( )

اثار باستانی شهرستان اسفراین ( )

اثار باستانی

اسفراين شهري است زيبا داراي آثار تاريخي بسيار ديدني . جغرافي نويسان مسلمان ، از جمله يعقوبي، مستوفي و صاحب كتاب حدود العالم آنرا شهري آباد و خوش آب و هوا توصيف كرده اند .

اين شهر زادگاه انوشيروان است . خورشيد روزهاي اين شهر عقربه هاي ساعت دروني انسان را به زمان اشو ابراهيم زر داشت و ماه قشنگ شبهاي اين شهر عقربه هاي ساعت دروني انسان را به زمان قمر بني هاشم مي كشاند . البته اسفراين از ديرگاه خواستگاه فرهيختگان ، عرفا و ادباي بسياري بوده است كه سيمرغ انديشه آنان براي هميشه تاريخ ، در وراي آلاداغ در پرواز است . مزيد به آن ، طبيعت زيبا ، ابنيه تاريخي ، امامزاده ها و غارهاي طبيعي اين شهر كهن ، پيوسته آنرا مورد توجه شرق شناسان قرار داده است تا جايي كه « هرمان اندلت » كانادايي كه كتاب ارزشمند نورالدين عبدالرحمن كسرقي ( كشف الاسرار ) را تصحيح نموده از كسرق ديدن كرده است .

جلگه اسفراين ، دنباله دشت نيشابور است كه شمال آن را رشته كوه البرز در بر گرفته كه در هر محلي به نامي خوانده مي شود . در بام و صفي آباد به نام « جهان و ارغيان » و در اسفراين به نام « شاه جهان » و در نيشابور به نام « بينالود » و در بجنورد « آلاداغ » . ارتفاعات هرده جوين ( رشته اسفراين ) بين شهرستان اسفراين و سبزوار كه در جهت جنوب شرقي و شمال غربي كشيده شده و به موازات رودخانه جوين قرار دارد . ارتفاع اين رشته به نسبه كم است . مهمترين ارتفاعات يا قلل هرده جوين ، كوه تپه سياه و هره گچي است كه بلندترين نقطه آن 1353 متر ارتفاع دارد . مهمترين رودخانه اسفراين (قره سو) است كه از شرق به غرب از شاخه هاي فرعي رودخانه هاي : گرماب،سرخ آب،كال ولايت،بيدواز،رويين،سنخواست،جاجرم تشكيل مي شود كه همگي در قسمت شمالي قره سو هستند. اين رودخانه در حقيقت زهكش دشت اسفراين و اصلي ترين رودخانه آن مي باشد كه از ارتفاعات قوچ خوار و دشت صفي آباد واقع در جنوب شرقي حوضه آغاز و از جنوب شرقي در جهت شمال غرب جريان مي يابد . رودخانه هايي كه از ارتفاعات شاه جهان و آلاداغ سرچشمه مي گيرند ، پس از تغذيه دشت اسفراين ،به قره سو مي پيوندند و از طريق اين رودخانه به كوير خار توران و كوير مركزي مي ريزند.در شهرستان اسفراين دو نوع پوشش گياهي طبيعي قابل تشخيص است ،يكي جنگلهاي و مراتع و دومي گياهان و بوته ها و درختچه ها ي پراكنده .بر اساس آمار اداره كشاورزي اسفراين ،سطح جنگلها و مراتع اين شهرستان در حدود 450000 هكتار مي باشد كه نسبت به كل اراضي زراعي تحت آيش و كشتهاي مختلف و باغات كه حدود 75000 هكتار است رقم قابل ملاحظه اي را تشكيل مي دهد . در اين جنگلها كه در ارتفاعات شمالي و شمال شرقي قرار دارند ، درختان و درختچه هايي مانند پسته ،انار،سماق،زبان گنجشك،انجير،زلزالك،ارغوان،ذغال اخته،گلابي وحشي،سنجدوحشي،(دردره ها) وغيره را مي توان نام برد .در ارتفاعات ساري گل ، سالوك وشاه جهان جنگهاي پراكنده اي از درخت ارس نيز وجود دارد كه در حقيقت نمي توان به آنها جنگل اطلاق نمود.اين درختان توسط اداره محيط زيست شهرستان اسفراين حفاظت مي شود.

پوشش گياهان و بوته ها و درختچه هاي پراكنده نيز شامل دو قسم هستند .اولي شامل منطقه شمال و شمال شرقي كه كوهستاني هستند مي باشد.گياهان موجود در اين نواحي بيشتر شامل گونه هايي از قبيل انواع گون ،قياق،پياز كوهي،فرز،درمنه،خارشتر،بارهنگ،ورك،اسپند،پونه،قارچ،زرشك دانه دار (كه رنگ آن تيره تر و مزه اش ترشتر از زرشك معمولي است وبه آن زرك مي گويند)،قسني،استاقدوس،قرپچ (كه قبلاً به عنوان ماده اي شستشو استفاده مي شده است)،نخود وحشي،بومادران و .... است . البته نوعي گون به نام Astragalus Siliquosus Boiss در شيب شمالي كوه شاه جهان از طرف روستاي در پرچين در ارتفاعات 2500-1700 متر مشاهده مي شود . گون از نظر اقتصادي حايز اهميت خاص است همه ساله مقدار قابل توجهي كتيرا از آن به دست مي آيد.

دومي شامل منطقه جنوب و جنوب غربي كه شامل تپه ماهور و تپه هاي به نسبت مرتفع هستند؛ مي شود گياهان موجود در اين منطقه شامل گونه هايي : درمنه،تلخ بیان ، خار زرد ، وخاربادبر، بومادران، ساليكور نيا و سالسولا،اسپند، درمنه دشتي، بادبر و... مي باشد. قسمتهايي از مراتع شمالي ازجمله اطراف روستاي سارمران ( زادگاه اين محقق ناچيز خدا ) و ارتفاعات شاه جهان به دليل وجود شكار فراوان از زمان رژيم گذشته حفاظت شده اعلام شده است .

يكي ديگر از جاذبه هاي ديدني اسفراين حيات وحش اين شهرستان است . در واقع شهرستان اسفراين به دليل موقعيت جغرافيايي و وجود مراتع و جنگلهاي پراكنده زيستگاه مناسبي براي حيوانات وحشي بوده و هست .درحال حاضر عمده ترين آنها عبارتند از:پلنگ،كفتار،گرگ،خوك،روباه،شغال،گربه وحشي ،گوركن،سمور،خرگوش،تشي،بزكوهي،قوچ و ميش وحشي و آهو. شغال وگوركن وخرگوش بيشتردر دشتها ديده مي شوند . آهو،روباه،گرگ وخوك هم در دشتها و هم در ارتفاعات زندگي مي كنند، قوچ و میش وحشی , بز کوهی , سمور , گربه وحشی , پلنگ , تشی و کفتار هم بیشتر در ارتفاعات بویژه ارتفاعات سالوک زندگی می کنند , البته ناگفته نماند كه تمامي اين حيوانات تحت حفاظت اداره محيط زيست اسفراين هستند.علاوه بر حيوانات فوق انواع مختلف مار از جمله مار افعي و كبري ، انواع پرندگان همچون جغد ، چوپ پا ، بوف ، سبزقب ، زاغي ، كپك ، تيهو، زنبور، خوره، قرقاول، پرستو، لاشخور، انواع گنجشك، انواع بلبل، بلدرچين، سينه سرخ و...نيز در اسفراين وجود دارند.

اسفراين يعني ( Spehr Adwin ) كه يك واژه پهلوي ، اوستاي است، اسپهر به معني آسمان نهم و آدوين كه واژه آدينه نيز از آن گرفته شده تلفظ قديمي و املاي واژه آيين است، در واقع مي توان گفت كه اسفراين اجرا كننده آيين و مراسمات آسمان نهم بوده ؛ هست و مي باشد و اين درحالي است كه بعضي ها حتي تا آسمان هفتم هم به سختي رفتند . براي اسفراين نامهاي زيادي آورده شده كه از تكرار آنها پرهيز كرده ولي ،ياقوت حموي مؤلف معجم البلدان به نقل از ابوالقاسم بيهقي درباره نام اسفراين نوشته است:اصل آن(أسپر آيين) بوده است و مركب از أسپر يعني سپر و آيين يعني عادت و روش است . به نظر وي اسفراين سرزمين سلحشوران وجنگاوران بوده ،چنانكه از دوره اشكانيان به عنوان دژ مستحكم پارتها به شمار مي رفته است . اسفراين از دوره باستان در مسير شاهراه تجارتي نيشابور به گرگان يعني جاده ابريشم ،قرار داشته است وهمواره به عنوان سدي در مقابل هجومها وحملات بوده و بدين جهت به چنين اسمي مشهور شده است. كشتارهاي دسته جمعي بسياري از مردمان اين سامان ضمن فتنه هاي بزرگ تاريخ ، حكايت از روحيه حماسي و دلاوريهاي مردم اسفراين دارد . ياقوت حموي در اين باره مي گويد : اسفراينييان همواره با خود سپر و وسايل رزم حمل مي كرده اند و از قديم به حمل سپرها شناخته شده اند از شهرستان به نام أسپرايين ناميده شده است .

منابع متفق القولند كه اسفراين در دوره ساسانيان به زيبايي و سرسبزي و نيكويي آب و هوا زبانزد بوده است . حادثه مهمي كه در رابطه با تاريخ اسفراين درباره ساسانيان و وجه تسميه آن شايان ذكر است ، رويداد بركناري قباد پدر انوشيروان از پادشاهي (496م) و فرار ايشان از طريق استان ( نيشابور ) به همراه زرمهر فرزند شوخرا كه قباد را در احياي تاج و تخت از دست رفته ياري نمود و توقف قباد در اسفراين و ازدواج وي با دختر مرزبان يا دهگان يا كنارنگ اسفراين و يا فريمان اسفراين است . چنانكه آباداني و سرسبزي را « مهرگان » ناميد . سپس وي به سرزمين هپتاليان رفت و به جستجوي كمك نظامي بر آمد و بدان دست يافت و سرانجام به سال 499 ميلادي به همراه سپاهيانش به مهرگان آمد و همسر و فرزند خود انوشيروان يا نوشين روان را همراه كرد و به مداين بازگشت از اين رو انوشيروان را به انتخاب مادرش ايراندخت يا نيودخت به اسفراين و زادگاه وي در مداين ، نيشابوري و اسفرايني مي خواندند . وجه نامگذاري نوشين روان و مهرگان ( شادي روان ) نيز بي ارتباط با يكديگر نيست ، چنانكه « ياقوت» مهرگان را « فرح النفس » معنا كرده است . از آن جايي كه اسفراين و ناحيه مهرگان قبل از اسلام از جمله پايگاههاي رواج ميتراييسم :[ = مهرگرايي ] بوده است و هنوز هم شواهد و قراين و مظاهر اين آيين در اين منطقه وجود دارد و جشن مهرگان نيز در قديم جشن ميترا يعني خداوند نور و آفتاب بوده و از 16 مهرماه آغاز و تا روز21 مهرماه ، يعني رام روز پايان مي پذيرفت و تا عهد اسلامي دربار غزنويان برگزار مي شد ؛ نيز بي ارتباط با اينگونه نامگذاريها و اينگونه آيين نيست . چنانكه پادشاه خراسان در اين روز خلعتهاي خزاني ( پاييزي) و زمستاني را به سران سپاه مي بخشيدند و مردم در « رام روز » به يكديگر چنين دعا مي كردند : « هزار سال بزي » .

باري جشن مهرگان به خاطر هدايايي كه توسط دهقانان ( زمينداران و صاحبان ملك ) به خلفاي اموي داده مي شد ، در دوره اسلامي نيز با همان اهميت قبل از اسلام خود باقي بوده است . بنا به گفته قلقشندي مؤلف صبح الاعشي : « بدين سبب كسري قباد اسفراين را مهرگان ناميد ، چون كه مهرگان يكي از عيدهاي ايرانيان و مطبوعترين اوقات فصلهاي سال است و به خاطر سرسبزي و طراوت و خوشي هواي اسفراين بدين نام خوانده شده است .» يعقوب بن اسحاق كندي فيلسوف و موسقيدانان قرن دوم و سوم هجري در رساله موسیقي خود و ابن خرداد به جغرافيدان و موسیقيدان قرن سوم هجري در كتاب « مختارات من اللهو و الملاهي » كه به كوشش پدر اگتاتيوس ( اغناطيوس ) چاپ و منتشر شده است .

مهرگان و اسفراين را در زمره الحان هشتگانه موسیقي ايران زمين در دوره ساسانيان در عهد بهرام پنجم ساساني بر شمرده اند . ابن الحان بنا به گزارش كندي عبارتند از : « 1. شسم 2. اپرن ( اپرين = افربن ) 3. اسپرايين 4. سبدار(شبديز) 5. نيروزي ( نوروزي ) 6. مهرگان 7. مادز (ماهور) و ...

ابن خرداد نيز مقامها را بدين شرح نوشته است : «1. بندستان 2. بهار 3. ماذر و استان (ماه در بستان) 4. شسم (نسيم) 5. قبه گبه يا گوه Goveh احتمالاً همان جوين 6. ابرين ( آفرين ) 7. ابرنيه (ابزنه) 8. اسپراس ( اسپرايين ، اسفرائين ، اسفراين ).»

مورخين قدمت تاريخي اسفراين را با قوچان كه در قديم با نامهاي (آسااك ، استائنه ، استوا ، خبوشان ، خوجان ، قوچان ) بوده است ، يكي مي دانند . با توجه به منلبه و مآخذ و شواهد و قراين ، به نظر آقاي فسنقري ، منطقه اسفراين در ادوار تاريخي قبل از اسلام با نامهاي استوئن ، اسپرايين ، مهرگان ، و در دوره اسلامي با نام اسفراين كه تحول يافته اسپرايين است ، به حيات تاريخي خود ادامه داده است . اگر چه درباره گذشته بسيار دور اسفراين ، منابع كمتر به آن پرداخته اند؛ اما آثار تاريخي ، موقعيت جغرافيايي ، سبك معماري شهر و نامهاي آباديهاي آنكه هر كدام ريشه در نام اقوام ، پادشاهان حاكم بر ناحيه ، آداب و سنن و اعياد خاص گذشتگان اين سامان دارد ، قرايني بسيار قوي و شواهدي قريب به يقين اند . امروزه بقاياي كهندژ اسفراين كهن « شهر بلقيس » مشهور است .

قشنگترين تفرجگاه جديد التاسيس در اسفراين پارك قائم و هتل درجه 1 آن است . اين پارك داراي پلاني به شكل كشتي است و از نظر توپوگرافي در مكان مرتفعي در شمال اسفراين قرار دارد و از چشم اندازهاي زيبا و مناظر طبيعي فرح بخش و بسيار جالبي برخوردار است . مساحت اين پارك 230 هزار متر مربع آن درختكاري از نوع سرو و كاج و نوع ديگر است و هزار متر مربع آن گلكاري شده است . زيرا اكثر درختان سكويي براي استراحت گردشگران نصب شده است . پارك قائم اسفراين با امكانات رفاهي و تفريحي و بهداشتي مناسب همواره پذيرايي مهمانان و مسافران عزيز مي باشد . امكانات قايقراني ، آبشارهاي زيبا با نورپردازيهاي جاذب و جالب ، شهربازي كودكان ، بوفه قوري ( مخصوص چاي ، بستني و تنقلات ) ، رستوران درجه يك و سكوهاي زيبا براي اطراق مشرف بر استخرهاي قايقراني و كل فضاي شهربازي مجموعه اي از بهترين امكانات تفريحي است كه در پارك قائم اسفراين فراهم آمده است . ومجسمه بلال حبشي اذان گوي رسول گرامي اسلام (ص) بر بلندترين تپه شرقي پارك و پخش اذان ، دل مؤمنان را صفاي ويژه اي مي بخشد ، ازاين رو نمازخانه با امكانات بهداشتي نيز در پارك جهت رشد معنوي ميهمانان فراهم شده است . رستوران پارك قائم كه در بلندترين مكان و به منزله ( عرشه كشتي ) است ، به صورت شبانه روزي با پرسنل مجرب آماده پذيرايي است . از آنجايي كه محدوده اين پارك كوهستان با تپه هاي متعدد محصور شده،تمهيدات پوشش گياهي ودرختكاري قابل توجهي به وسيله شهرداري محترم اسفراين دراين پارك معمول شده است . بنابراين پوشش گياهي بسيار متنوعي با گونه هاي آتري پلكس ( Atripleks ) و تاق به زيبايي فضاي اطراف اين پارك افزوده است ، مهمترين ويژگي پارك آب وهواي بسيار متنوع آن مي باشد كه به چگونگي موقعيت جغرافيايي آن بستگي تام و تمام دارد . مشرف شدن روستاي سرسبز حسن آباد و باغات متعدد منطقه كاهي و نهر كاهي كه شعبه اي از رودخانه پر آب بيد وازو عبور آن از حاشيه شرقي پارك ،طراوت و شادابي و اعتدال خاصي به فضا و هواي پارك بخشيده است.شبانگاهان آسمان صاف و پر ستاره اسفراين بر فراز بلنديهاي پارك ديدنيتر از هر جايي ديگر است ، نگاهي به كل شهر اسفراين كه زير نگين بلندهاي پارك قائم با نورهاي بي شمار سوسو مي زنند با شبهاي به ياد ماندني وخاطره هاي فراموش نشدني اي را براي هر بيننده اي فراهم مي آورد . مجموعه كوههاي سر سبز پارك واطراف آن محيطي مناسب براي كوهپيمايي خانوادگي در سحرگاهان است كه بر روي تمام ميهمانان عزيز آغوش گشوده است .

لینک مطلب .:.

نوشته شده توسط مصطفی در جمعه سیزدهم مرداد 1385 ساعت 0:16

اسفراین ( )

اسفراین کهن

یکی از شهرهای مهم خراسان بوده است پس از برقراری حکومت مشروطه از سال 1324 هجری قمری برابر با 1285 هجری شمسی تا سال 1316 هجری شمسی ولایات اسفراین خود دارای سه بلوک شامل : بالا ولایت (مرکز آن میان آباد ) میان ولایت و پایین ولایت ویکی از ولایت هیجده گانه خراسان و سیستان بوده است . براساس قانون تقسیمات کشوری و وظایف فرمانداری و بخشداری مصوب 16 آبانماه سال 1316 هجری شمسی استان خراسان دارای هفت شهرستان گردید : که از اسفراین به عنوان یک شهرستان مستقل نام برده نشد.

در سال 1329 خراسان دارای یازده شهرستان شد و اسفراین با دهستانهای میان آباد جاجرم , سنخواست و شوقان (شقان) به صورت بخش جداگانه و تابع شهرستان بجنورد بود. این وضعیت تاسال 1339 ادامه یافت و هریک از بخشها و آبادیهای کنونی شهرستان اسفراین از لحاظ تقسیمات کشوری تابع حوزه شهرستان قوچان , سبزوار و بجنورد بودند .

بر اساس قانون 1339 خراسان 15 شهرستان شد. د راین سال بخش اسفراین از شهرستان بجنورد و بخشهای جغتای و بام و صفی آباد از شهرستان سبزوار جدا و تبدیل به شهرستان اسفراین شدند . در تیرماه سال 1339 شهرستان اسفراین به مدت پنج ماه دارای سه بخش حومه ، جغتای , بام و صفی آباد بود ؛ اما در آذر ماه همین سال جغتای از شهرستان اسفراین جدا و ضمیمۀ شهرستان سبزوار گردید .

از آذر ماه سال 1339 تا پایان 1346 شهرستان اسفراین شامل بخشهای حومه (به مرکزیت میان آباد ) و بام و صفی آباد بود . در این سال طبق قوانین مصوب در محدودۀ شهرستان اسفراین ، دو بخش و هفت دهستان ایجاد گردید . بخش مرکزی با دهستانهای (حومه ، رویین ، زرق آباد ، پرتان ، میانلو یا میلانلو ) و بام و صفی آباد با دهستانهای (بام و صفی آباد) . تا آبان ماه 1379 تنها نقطۀ شهری شهرستان اسفراین شهر اسفراین بود . از آبان ماه همین سال صفی آباد نیز به شهر ارتقا یافت

اسفراین

شهرستان اسفراين با 5192 كيلومتر مربع وسعت در دامنه جنوبي كوههاي آلاداغ و جنوب كوه شاه جها ن قرار دارد.اسفراين از شما ل به شهرهاي بجنورد و شيروان از جنوب و جنوب غربي به شهرستان سبزوار و استان خراسا ن رضوي , از شرق به شهرستان هاي قوچان و سبزوار و از غرب به بجنورد محدود است . قله شا ه جهان از مهمترين ارتفا عا ت و رود قره سو , بيد واز و رويين از مهمترين رودهاي آن است.

پيشينه تاريخي اسفراين

شهرستان اسفراين از اقامتگاه هاي اوليه اقوام آريايي و قسمتي از سرزمين پارت ها بشمار مي رفته است و در زمان اشكانيان و ساسا نيا ن اسفراين جزو ابر شهر نيشابور بوده و اهميتي خاص داشته است .

روستاهاي آباد و پر آب و مزارع سرسبز اين ديار نشان از آشنايي قديم مردم اين منطقه با شيوه هاي آبياري وسد سازي دارد سد مها ر كه احتمالا مربوط به دوره سا سا نيا ن است و بعد ها توسط تيموريا ن تعمير و مرمت شده مويد اين نظر است اسفراين در حمله اعراب نيز آباد بوده اين شهر در دوره افشا ريه با خشك سالي و ويراني روبرو شد و مردم به ميان آبا د كه محل كنوني شهر اسفراين مي با شد كوچ نموده و در آنجا سكني گزيدند. اسفراين داراي يك شهر و 3بخش مركزي ,بام و صفي آبا د مي با شد.

اسفراين مهد كشتي چوخه ايران

هرساله سيزده و چهارده فروردين ماه در بهار طبيعت بزرگترين مراسم كشتي چوخه ايران در شهرستان اسفراين برگزار مي گردد. اين مراسم اولين وتنها مراسم كشتي چوخه سنتي ايران است كه در فضاي بيروني وبر روي خا ك در گود زينعلي خان ( شما ل شهر اسفراين ) برگزار مي شود در اين رقابت زيبا كشتي گيران با فنون خاص چوخه همراه با نواخته شدن دهل و سورنا با هم به رقابت مي پردازند هر سا له بيش از 200هزار نفر از اين رقا بتها ديدن مي نمايند كه تعداد قابل تو جهي از اين تماشا گران براي ديدن اين مراسم سنتي از اقصي نقاط كشور به اسفراين سفرمي كنند.

چادر شب بافي در رويين اسفراين

لینک مطلب .:.

نوشته شده توسط مصطفی در پنجشنبه دوازدهم مرداد 1385 ساعت 15:43

( )

rooieen ( )

سلام من تصمیم گرفتم برای اولین پست سایتم عکسهای رویین یکی از زیبا ترین روستاهای خراسان شمالی را بزارم اگه خواستید همه ی عکس ها را بزرگ ببینید این صفحه را کامل سیو کنید بعد پوشه ای که همراه با سایت سیو شده را باز کنید و حالش را ببرید